Hafan

Cyhoeddiadau

Cyhoeddiadau

Marion Löffler and Heather Williams, Translating the French Revolution in Wales

Yn sgil y Chwyldro Ffrengig a’r adweithiau iddo ym Mhrydain, bu cynnydd sylweddol mewn cyfieithu yng Nghymru, wrth i awduron profiadol a newydd geisio cyflwyno amrywiaeth o gysyniadau, o athroniaeth ac o syniadau newydd i’r nawdeg y cant o’u cydwladwyr nad oedd yn medru’r Saesneg. Aeth radicaliaid a cheidwadwyr fel ei gilydd ati i gyfieithu barddoniaeth boblogaidd megis emynau a chanu dychanol, yn ogystal â phamffledi, pregethau a deialogau addysgiadol i’r Gymraeg.

Tra oedd y radicaliaid wrthi’n addysgu eu brodyr, mewn ymgais i ddod â’r Oleuedigaeth i Gymru, ymdrechai’r ceidwadwyr i amddiffyn eu praidd rhag syniadau estron trwy gyhoeddi deunydd teyrngarol. O ganlyniad, bu’n rhaid i’r ddwy garfan greu geirfa Gymraeg newydd a fyddai’n cwmpasu termau athroniaeth, gwyddoniaeth (neu ‘athroniaeth naturiol’), crefydd a gwleidyddiaeth. Y termau pwysicaf a fathwyd yn y cyfnod – a defnyddir rhai hyd heddiw – oedd cyfieithiadau o’r geiriau ‘democracy’ a ‘revolution’.
Bydd y gyfrol hon yn cyflwyno detholiad o destunau allweddol a fydd yn arddangos y technegau a’r strategaethau cyfieithu a fabwysiadwyd gan unigolion neu grwpiau o awduron. Mae’r rhain yn amrywio o gyfieithu gair-am-air i addasiadau rhydd, ond yn tueddu i gartrefoli’r gwreiddiol er mwyn hwyluso derbyniad y cysyniadau newydd gan y gynulleidfa.